KIYMA VE ÇİĞ ETTE YENİ DÖNEM
Kıymadan köfteye, dönerden sucuğa kadar birçok üründe üretim ve satış şartları değişirken, etiketlerde alışılmış bazı ifadeler de artık kullanılamayacak. İşletmelere yeni kurallara geçiş için süre tanındı. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle et sektöründe üretimden satışa, ürün içeriğinden etiketlemeye kadar çok sayıda kural yeniden belirlendi. Yeni düzenlemeye göre çiğ et ve kıymaya, mevzuatta belirtilen istisnalar dışında gıda katkı maddeleri veya başka gıda bileşenleri eklenemeyecek.
KÖFTE VE BURGERDE ORANLAR DEĞİŞTİ
Mantı, pide, lahmacun, kebap, pizza, içli köfte ve hazır yemek gibi ürünlerde kullanılan et ve kıymanın da belirlenen şartları karşılaması gerekecek. Perakende işletmelerinde ise önceden hazırlanarak satışa sunulabilecek et karışımlarına sınırlama getirildi. Pişmemiş köfte ile bazı yöresel ürünler günlük hazırlanabilecek. Diğer bazı hazırlanmış et karışımları tüketicinin talebi üzerine satış sırasında hazırlanacak. Kıyma kullanılarak üretilen kırmızı et köftesi ve burgerlerde toplam et proteininin en az yüzde 10 olması gerekecek. Yağ oranı yüzde 25'i, tuz oranı ise yüzde 2'yi aşamayacak. Protein tozu, soya ve benzeri dolgu maddelerinin kullanımına izin verilmeyecek. Baharat, ekmek ve galeta unu gibi bileşenlerden gelen nişasta ve bitkisel protein için de sınır uygulanacak.
DÖNER SİPARİŞ EDERKEN ARTIK BU İSİMLERE DİKKAT!
Dönerde de dikkat çeken bir sınıflandırmaya gidildi. Kırmızı et dönerleri artık “yaprak döner”, “kıyma döner” ve “yaprak-kıyma döner” şeklinde tanımlanacak. Yaprak döner yalnızca yaprak halindeki çiğ kırmızı etten hazırlanabilecek. Yaprak-kıyma dönerde yaprak et oranının en az yüzde 60, kıyma oranının ise en fazla yüzde 40 olması gerekecek. Döner ürünlerinde yağ ve tuz oranlarına da üst sınır getirildi. Ayrıca bazı girdilerin döner üretiminde kullanılmasına izin verilmeyecek. Perakende satış noktalarında çiğ döner için de önemli bir süre sınırı uygulanacak. Raf ömrü, pişirme işleminin başlamasından itibaren en fazla 12 saat olacak.
SUCUK VE PASTIRMADA DİKKAT ÇEKEN YASAK
Düzenleme sucuk, pastırma, kavurma ve jambon gibi ürünleri de kapsıyor. Bu ürünlerin protein, yağ, tuz ve nem oranlarına ilişkin yeni kriterler belirlendi. Sucuk ve pastırma başta olmak üzere bazı et ürünlerinde protein tozu, nişasta ve soya gibi dolgu maddeleri kullanılamayacak. Bazı ürünlerde tütsüleme ve tütsü aroması kullanımı da yasaklandı.
ETİKETLERDE GÖRDÜĞÜMÜZ O İFADE ARTIK OLMAYACAK
Tüketicinin rafta doğrudan fark edeceği değişikliklerden biri de etiketlerde yaşanacak. Yeni kurallara göre et ve et ürünlerinin etiketlerinde “%100”, “%100 Dana eti” veya “%100 Göğüs eti” gibi ifadeler ve bunları içeren logolar kullanılamayacak. Ürün adında kullanılan hayvan türünün açıkça belirtilmesi gerekecek. Dönerlerde ise ürünün yaprak, kıyma veya yaprak-kıyma olduğu etikette gösterilecek. Et ürünlerinde kullanılan hayvansal yağın hangi hayvana ait olduğu da içindekiler bölümünde tüketiciye bildirilecek.
İŞLETMELERE SON TARİH VERİLDİ
Yeni düzenleme 16 Eylül 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Düzenlemeden önce faaliyet gösteren gıda işletmelerine ise yeni sisteme geçiş için süre tanındı. İşletmelerin 31 Mart 2027'ye kadar yeni hükümlere uyum sağlaması gerekecek. Bu tarihten önce piyasaya sunulmuş ve önceki kurallara uygun ürünler ise raf ömürleri sona erene kadar satılabilecek. Yeni dönemle birlikte kasaplardan üreticilere, döner işletmelerinden şarküterilere kadar et sektöründe faaliyet gösteren çok sayıda işletmenin üretim, satış ve etiketleme süreçlerini yeni kurallara göre düzenlemesi gerekecek.