ÖNEMLİ DEĞİŞİKLİKLER GÜNDEME GELECEK
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı tarafından yayımlanan “Büyüme ve Rekabetçiliğin Temelleri 2026” raporunda yer alan değerlendirmeler, mevcut sistemin sürdürülebilirliği ve iş gücü piyasasına etkileri açısından önemli değişikliklerin gündeme gelebileceğine işaret etti. Uzmanlara göre rapor, Türkiye’de emeklilik yaşı başta olmak üzere sistemin temel dinamiklerinde köklü bir revizyon sürecinin başlayabileceğine dair güçlü sinyaller içeriyor.
TÜRKİYE, EMEKLİLİK YAŞINDA ALT SIRALARDA
OECD verilerine göre üye ülkelerde emeklilik yaşı ortalaması Türkiye’nin üzerinde seyrediyor. Erkeklerde ortalama emeklilik yaşı 64,7, kadınlarda ise 63,9 olarak hesaplanırken; Danimarka, İzlanda, Hollanda ve Norveç gibi ülkelerde bu sınır 67’ye kadar çıkıyor. Japonya’da ise emeklilik yaşının 68’e ulaştığı belirtiliyor. Türkiye’de ise ortalama emeklilik yaşının 52 seviyesinde olduğu ifade edilirken, bu oran ülkenin OECD ülkeleri arasında en düşük seviyelerden birinde yer aldığını ortaya koyuyor.
EYT DÜZENLEMESİNİN ETKİSİ VURGULANDI
Raporda, 2023 yılında yürürlüğe giren Emeklilikte Yaşa Takılanlar düzenlemesi sonrasında emeklilik yaş ortalamasının daha da gerilediğine dikkat çekildi. Türkiye’nin emeklilere sağladığı ödeme süresinin uzun olduğu belirtilirken, bu durumun iş gücü piyasasında aktif çalışan sayısını da etkilediği kaydedildi. OECD, mevcut yapının hem çalışanlar hem de işverenler açısından iş gücüne katılımı sınırladığını, Türkiye’nin iş gücüne katılım oranının OECD ortalamasının yaklaşık 26 puan gerisinde bulunduğunu ortaya koydu.
REFORM İÇİN KRİTİK ÖNERİLER SIRALANDI
Raporda yer alan politika önerileri, Türkiye’de planlanan olası reform sürecine ışık tutacak nitelikte. Öne çıkan başlıklar şöyle: Emeklilik yaşının ortalama yaşam süresine göre yeniden düzenlenmesi Erken emeklilik uygulamalarının kademeli olarak sınırlandırılması Prim yüklerinin azaltılması. İş gücü piyasasında esnek çalışma modellerinin yaygınlaştırılması. Kadın istihdamını artırmak için çocuk bakım hizmetlerinin güçlendirilmesi. Ekonomistler, bu önerilerin hayata geçirilmesi halinde hem sosyal güvenlik sisteminin mali dengesinin güçlenebileceğini hem de istihdam oranlarında artış sağlanabileceğini belirtiyor.
MİLYONLARI ETKİLEYECEK DÜZENLEME BEKLENİYOR
Türkiye’de daha önce de gündeme gelen emeklilik reformu tartışmalarının, OECD raporu sonrası yeniden hız kazanabileceği değerlendiriliyor. Olası düzenlemeler kapsamında emeklilik yaşı, prim gün sayısı, aylık bağlama oranları ve maaş hesaplama sisteminde geniş kapsamlı değişiklikler yapılabileceği ifade ediliyor. Uzmanlar, söz konusu reformların hayata geçirilmesi halinde hem mevcut çalışanların hem de gelecekte emekli olacak milyonlarca vatandaşın doğrudan etkileneceğine dikkat çekiyor. Bu nedenle atılacak adımların sosyal dengeyi gözeten, kademeli ve sürdürülebilir bir model üzerine kurulmasının kritik önem taşıdığı vurgulanıyor.