Türkiye'den çip hamlesi! Kimlik ve pasaportlarda yeni dönem başlıyor

TÜRKİYE YERLİ ÇİP ÜRETİMİNDE KAPASİTESİNİ ARTIRACAK

Türkiye, kritik teknolojilerde dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla yarı iletken üretimine yönelik çalışmalarını hızlandırıyor. 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program kapsamında çip tasarımı, araştırma ve üretim faaliyetlerinin birlikte geliştirilmesi hedefleniyor. Bu çalışmalarla Türkiye'nin küresel yarı iletken değer zincirinde daha güçlü bir konuma ulaşması amaçlanıyor.

KİMLİK VE PASAPORT ÇİPLERİ TÜRKİYE'DE ÜRETİLECEK

Yeni üretim planının en dikkat çekici başlıklarından birini kimlik kartları ve pasaportlarda kullanılan çipler oluşturuyor. Planlanan yatırımlarla söz konusu çiplerin Türkiye'de üretilmesi hedefleniyor. Bunun yanı sıra sanayide kullanılan farklı yarı iletkenlerin de yerli imkanlarla geliştirilmesi planlanıyor. Yerli üretimin artırılmasıyla kritik teknolojilerde dış kaynaklara olan ihtiyacın azaltılması amaçlanırken araştırma-geliştirme, tasarım, üretim ve ticarileştirme süreçlerinin aynı ekosistem içerisinde güçlendirilmesi öngörülüyor. Türkiye'deki çalışmalar TÜBİTAK BİLGEM ve Yarı İletken Teknolojileri Araştırma Laboratuvarı (YİTAL) üzerinden de sürdürülüyor.

ÇİP ÜRETİMİNDE 250 NANOMETREDEN 110 NANOMETRE HEDEFİ

Türkiye'nin mevcut yarı iletken üretim kapasitesinin önemli ölçüde geliştirilmesi planlanıyor. OVP döneminde üretim teknolojisinin 250 nanometreden 110 nanometre seviyesine taşınması hedefleniyor. Böylece daha gelişmiş üretim teknolojilerinin kullanılabilmesi ve yerli çip üretim kabiliyetinin artırılması amaçlanıyor.

ULUSAL ÇİP KONSORSİYUMU KURULACAK

Türkiye'nin çip sektöründeki kapasitesini artırmak amacıyla kamu desteğiyle çok ortaklı bir Ulusal Çip Konsorsiyumu oluşturulması planlanıyor. Konsorsiyumun sektördeki teknik yetkinliklerin geliştirilmesine ve yerli çip ekosisteminin büyütülmesine katkı sağlaması bekleniyor. Uzun vadeli hedefler arasında Türk sanayisinin kritik çip ihtiyacında dışa bağımlılığının azaltılması ve yerli üretim altyapısının güçlendirilmesi bulunuyor.

ÇİP SEKTÖRÜNE 5 MİLYAR DOLARLIK DESTEK

Yerli çip yatırımlarının önemli finansman kaynaklarından biri de Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yürütülen HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı olacak. HIT-Çip çağrısı kapsamında çip yatırımları için 5 milyar dolarlık destek bütçesi ayrılması planlanıyor. Program kapsamında 65 nanometre veya daha ileri üretim teknolojisinde yıllık en az 1 milyon pul üretim kapasitesine ulaşılması hedefleniyor. Bu yatırımın Türkiye'nin yarı iletken sektöründeki üretim gücünü artırması bekleniyor.

MİLLİ İŞLEMCİ PROJELERİ DE DEVAM EDİYOR

Yerli çip stratejisinin yalnızca üretim tesisleriyle sınırlı kalmaması planlanıyor. Türkiye'nin milli işlemci geliştirme çalışmaları da stratejinin önemli parçalarından biri olarak öne çıkıyor. ÇAKIL ve ALP-EREN projeleriyle açık kaynaklı mimariler üzerinden güvenli işlemci çekirdeklerinin geliştirilmesi ve kritik teknolojilerde dışa bağımlılığın azaltılması amaçlanıyor.

OTOMOTİV VE BEYAZ EŞYADA YERLİ ÇİP DÖNEMİ

Yerli çip üretiminin otomotiv ve beyaz eşya gibi Türkiye'nin güçlü sanayi sektörlerinde de kullanılması hedefleniyor. Bu sektörlerde hangi alanlarda yerli çip kullanımının artırılabileceğine yönelik araştırmalar yapılması planlanıyor. Böylece oluşturulacak üretim kapasitesinin yalnızca kimlik ve pasaport gibi stratejik kamu ihtiyaçlarıyla sınırlı kalmaması ve farklı sanayi kollarında da değerlendirilmesi amaçlanıyor.

ÇİP EKOSİSTEMİ İÇİN İNSAN KAYNAĞI VE ALTYAPI GÜÇLENDİRİLECEK

Yarı iletken sektörünün gelişmesi için yalnızca üretim tesislerinin kurulması yeterli görülmüyor. Nitelikli insan kaynağının artırılması, test ve standart altyapısının geliştirilmesi, üniversite araştırmalarının desteklenmesi ve sanayi-üniversite iş birliklerinin güçlendirilmesi de hedefleniyor. Araştırmadan tasarıma, üretimden ticarileştirmeye kadar sektörün farklı aşamalarında Türkiye'nin teknik kapasitesinin artırılması planlanıyor.

KRİTİK TEKNOLOJİLER İÇİN EYLEM PLANLARI HAZIRLANACAK

İmalat sanayisi, enerji, tarım, sağlık ve ulaştırma gibi stratejik alanlarda arz güvenliğini güçlendirmek amacıyla kritik teknolojilere yönelik eylem planları hazırlanması öngörülüyor. Söz konusu planların 2026 yılı sonuna kadar tamamlanarak değerlendirme ve karar süreçlerinde ele alınması bekleniyor. Böylece Türkiye'nin kritik teknolojilerde yerli üretim kapasitesinin uzun vadeli bir strateji doğrultusunda geliştirilmesi hedefleniyor.