Dünyanın en değerli baharatlarından Safran Nedir, nasıl üretilir ve kilosu ne kadar?

SAFRAN NEDİR, NEDEN BU KADAR DEĞERLİ?

Baharat dünyasının en değerli ürünlerinden biri olan safran, hem fiyatı hem de üretim yöntemiyle dikkat çekiyor. Bilimsel adı Crocus sativus olan safran çiçeğinin kırmızı renkli tepeciklerinden elde edilen baharat, çok az miktarda üretilebilmesi nedeniyle yüksek fiyatlardan alıcı bulabiliyor. Safranı değerli hale getiren en önemli ayrıntılardan biri ise her çiçeğin yalnızca üç kırmızı tepeciğe sahip olması. Bu küçük bölümlerin tek tek toplanması, ayrılması ve kurutulması gerekiyor.

150 ÇİÇEKTEN SADECE 1 GRAM SAFRAN ÇIKIYOR

Safranın yüksek fiyatının arkasında oldukça zahmetli bir üretim süreci bulunuyor. Sonbaharda açan mor renkli çiçekler hasat edildikten sonra içlerindeki kırmızı tepecikler büyük ölçüde elle ayrılıyor. Yaklaşık 150 çiçekten yalnızca 1 gram kuru safran elde edilebilmesi, üretimin neden bu kadar emek istediğini ortaya koyuyor. Bir kilogram safran elde edebilmek için ise çok büyük miktarda çiçeğin toplanıp işlenmesi gerekiyor.

SAFRANIN KİLOSU NEDEN 900 BİN LİRAYA KADAR ÇIKIYOR?

Safran fiyatını belirleyen tek unsur üretim miktarı değil. Ürünün yetiştirildiği bölge, kalitesi, saflığı, hasat ve kurutma yöntemi ile perakende veya toptan satılması fiyatlarda ciddi farklılıklar oluşturabiliyor. Bu nedenle safran için tek ve sabit bir kilogram fiyatından söz etmek mümkün değil. Kalitesine ve satış koşullarına bağlı olarak gramı 900 liraya, kilogram karşılığı ise 900 bin liraya kadar ulaşabilen ürünler bulunabiliyor.

SAFRAN NASIL ÜRETİLİYOR?

Safran üretiminde çiçeklerin doğru zamanda toplanması büyük önem taşıyor. Hasat edilen çiçeklerin içerisindeki üç kırmızı tepecik dikkatli bir şekilde ayrılıyor. Ardından bu bölümler kurutularak baharat olarak kullanılabilecek hale getiriliyor.İ şlemlerin önemli bölümünün hassas el emeği gerektirmesi, üretim maliyetinin yükselmesinde etkili oluyor. Elde edilen ürün miktarının son derece düşük olması da safranın ekonomik değerini artırıyor.

SAFRAN NERELERDE KULLANILIYOR?

Safran özellikle yemeklere verdiği karakteristik aroma ve sarı-altın rengiyle tanınıyor. Pilavlardan tatlılara, çorbalardan farklı yöresel yemeklere kadar birçok tarifte az miktarda kullanılıyor. İspanyol mutfağının ünlü paellası ile İtalyan mutfağındaki bazı risotto tariflerinde de safran öne çıkan malzemeler arasında bulunuyor. Tarih boyunca doğal renklendirici olarak da kullanılan safran, günümüzde gıdanın yanı sıra kozmetik ve parfümeri alanlarında da değerlendiriliyor.

SAFRANA RENGİNİ VE KOKUSUNU NE VERİYOR?

Safranın dikkat çekici renginin ve kokusunun arkasında doğal bileşenler bulunuyor. Crocin, safranın güçlü sarı-altın renginde önemli rol oynarken safranal ise karakteristik kokusuna katkıda bulunuyor. Picrocrocin de safranın kendine özgü özelliklerini oluşturan temel bileşenler arasında gösteriliyor.

SAFRAN SAĞLIĞA FAYDALI MI?

Safranın geleneksel kullanımının yanı sıra içerdiği bileşiklerin olası etkileri bilimsel araştırmalara da konu oluyor. Ancak bu araştırmalar, safranın herhangi bir hastalığı tek başına tedavi ettiği anlamına gelmiyor.Özellikle sağlık amacıyla kullanılacak ürünlerde bilimsel kanıtlarla geleneksel kullanım iddialarını birbirinden ayırmak önem taşıyor. Herhangi bir sağlık sorununun tedavisi için safranın tıbbi tedavinin yerine kullanılması doğru değil.

GERÇEK SAFRAN ALIRKEN DİKKAT

Yüksek fiyatı nedeniyle safran, taklit ve tağşiş riski bulunan ürünler arasında yer alabiliyor. Bu nedenle safran satın alırken ürünün kaynağı, menşei, kalite bilgileri ve satıcının güvenilirliği önem taşıyor.Safranın yalnızca rengine veya dış görünüşüne bakarak gerçek ve saf olduğunu kesin biçimde anlamak her zaman mümkün olmayabiliyor.

BİR AVUÇ SAFRAN İÇİN BİNLERCE ÇİÇEK GEREKİYOR

Safranın “dünyanın en değerli baharatlarından biri” olarak anılmasının temelinde küçük bir çiçekten son derece az ürün elde edilmesi yatıyor. Yaklaşık 150 çiçekten yalnızca 1 gram kuru safran çıkması ve üretimin yoğun el emeğine dayanması fiyatların yükselmesinde belirleyici oluyor.Az miktarı bile yemeklere renk ve aroma vermeye yeten safran, zahmetli üretim süreci ve yüksek ekonomik değeriyle dünyanın dikkat çeken tarım ürünlerinden biri olmayı sürdürüyor.