“Yaprak Dökümü” dizisinde Hayri’ye hanımın eşi Ali Rıza beye, başlarına kötü bir olay gelmeden önce dillere pelesenk olmuş seslenişi hala hafızalarımızda, bende Türk toplumunun bayramda baklava yerken ağzının tadı bozulmasın diye seslenişte bulunuyorum: “Aman merdiven altında yapılan baklavaları, tatlıları yemeğin, ağzınızın tadını bozmayın!!!”
Kıymetli okuyucularım Çukurova Üniversitesi (ÇÜ) Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü, 2025 yılının Kurban Bayramı öncesi bir araştırma yapmış, Adana’da baklava satışı yapan 20 işletmeden aldığı baklava numunelerini mikrobiyolojik açıdan laboratuvarlarında incelemiş ve inceleme sonucunda 5 işletmenin baklavasında yaşlı ve çocuklarda “ÖLÜME” neden olabilen, dışkı kökenli “Koli basili e.coli” ile karşılaştıklarını rapor etmişler, sonuç gerçekten ürkütücü!!!
Yukarıdaki haber bayram öncesi hepimizin ağzının tadını kaçıracak cinsten biliyorum ama acı bir gerçek ile karşı karşıyayız merdiven altı üretilen (Denetimi yapılmayan, hijyenik standartlara uymayan, kayıtsız ve sağlıksız ortamlarda üretilen yiyecekler için kullanılan tabir) baklavaları tükettiğimizde çocuk ve yaşlılarda ölüm riski var bu durum artık bilimsel olarak kanıtlanmış bir gerçek!
Ülkemizde her türlü yiyecek ve içecek üretiminin yapıldığı işletmeleri Tarım ve Orman Bakanlığı il/ilçe müdürlükleri rutin olarak denetler ama denetlenmesi imkansız, ruhsatsız, devletin kurumlarından habersiz üretim yapan (merdiven altı üretim dediğimiz tamda bu oluyor) ruhsatsız yerler var, ülkemizde son yıllarda enflasyonun yüksekliği, alım gücünün düşüklüğü bu tarz yerlerin artmasına sebep oldu, bu yerler şikayet edilmedikçe güle oyanaya, yıllarca üretim yapıp insan sağlığını tehdit edebiliyorlar, sizlere baklavanın ortalama fiyatı bu bayram bu kadar olmalı diye bir fiyat vermem yanlış olur ama 1 kg baklavanın ortalama fiyatını kolayca bulabilmeniz için yedi coğrafi bölgemizin farklı şehirlerinde ruhsatlı baklava imalatı yapan işletmelerin 3 kg(1 tepsi) baklava için kullandıkları malzemelerin listesini hazırladım, bu malzemeler : 750 gr hamur, 400 gr fıstık veya ceviz, 500 gr sade yağ(tereyağ), 1300 gr şeker, 650 gr su olmalı, bunun yanında yiyecek içecek sektöründe genel bir kar marjı anlayışı vardır o da 1 e 3 tür, yani maliyeti 1 birim olan bir ürünün 3 birime satılmalı ki girdi ve çıktılarlardan sonra işletme kar ederek ayakta durabilsin, bunun yanında da kaliteli 1.sınıf baklava görünüşünden, tadından, kullanılan malzemenin özellikle gerçek ceviz ve fıstıktan( sahtekarlar bezelye, ıspanak kullanıyor) yapılıp yapılmadığı fiyat konusunda bize bir fikir verebilir.
Şimdi duyar gibiyim “Kardeşim hesapladık, yüksek bir fiyat çıkıyor” emekli, asgari ücretli, dar gelirli doya doya baklavayı nasıl yiyecek, bununda bir yolu var!
Hatırlar mısınız bilmem 20-30 sene önce baklava üretimi ve satışı Anadolu’da bu kadar yaygın değilken, konu komşu, yakın akraba bir araya gelir, bayramdan önce her gün bir evde imece usulu, yöresel yöntemlerle “Sarığı Burma” tatlısı( baklavası)yaparlar, güvenle tüketirlerdi, ne yazıkki bu gelenek ülkemizde bitmek üzere, Türk milleti olarak evde baklava yapma işini yeniden canlandırmalı, yaşatmalıyız! Dar gelirli aileler için hem ucuz hem de kaliteli baklava yemenin gününüzde tek yolunun bu olacağını düşünüyorum.
Burdan yazıma son verirken ülkemizin ve islam aleminin mübarek ramazan bayramınız kutluyor, hayırlara vesile olmasını Yüce Allah’tan diliyorum.
Not: ozgur.donmez@windowslive.com mail adresime soru, görüş ve önerileriniz için ulaşabilirsiniz.